بیانیه فعالان حقوق زنان درباره اصلاح قانون مهریه

دیگری: بیش از پانصدنفر از کنشگران حقوق زنان، همزمان با تصمیم کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی در خصوص اصلاح قانون مهریه، با صدور بیانیه‌ای، رعایت حق زنان و اتخاذ راهکارهای عادلانه برای حل مسئله مهریه را گوشزد کرده اند.

در این بیانیه که به امضای برخی چهره های سرشناس، فعالان، پژوهشگران و نویسندگان حوزه زنان رسیده، آمده است: «متأسفانه تاکنون راهکارهایی ارائه شده برای حل مسئله ‏مهریه معطوف به حل مشکل مردان و با بی توجهی به وضعیت زنان و تضییع حق آنها بوده است. در واقع نظام حقوقی به جای آنکه ملجأیی برای آحاد جامعه از مرد و زن باشد، با نادیده گرفتن حقوق زنان سعی در حل این مشکل به ‏نفع مردان داشته است».

امضاکنندگان این بیانیه، گفته اند پیش از تصمیم گیری درباره قانون مهریه و محدود کردن آن، باید برای مشکل فرودستی اقتصادی زنان و فقدان تساوی حقوقی زن و مرد در قرارداد ازدواج چاره اندیشی شود. در پایان بیانیه راهکارهای جایگزین مانند تنصیف اموال و برخورداری زنان از حقوق مساوی با مردان، فراهم کردن حمایت و تأمین اجتماعی برای زنان و برخوردار شدن آنها از مسکن، اشتغال و بیمه‌های درمانی ارائه شده است. متن کامل بیانیه و اسامی امضاکنندگان در ادامه آمده است:

بیانیه فعالان حقوق زنان درباره اصلاح قانون مهریه

در شرایط فعلی که بی ثباتی وضعیت اقتصادی، افزایش شکاف طبقاتی، نابرابری اجتماعی و گسترش فقر جامعه ایران را فرا گرفته است، ‏زمینه بروز ده ها  مشکل،مسئله وآسیب اجتماعی فراهم شده که بسیاری از آنها لاینحل باقی مانده اند. یکی از این مشکلات که ‏متأثر از وضعیت اقتصادی ظهور کرده، ناتوانی برخی از مردان در پرداخت تعهد مهریه و افزایش تعداد زندانیان مهریه است که از ‏همان بدو ظهور کارگزاران قوه مقننه و قضاییه را برای حل مسئله به تکاپو انداخت. متأسفانه تاکنون راهکارهایی ارائه شده برای حل مسئله ‏مهریه  معطوف به حل مشکل مردان و با بی توجهی به وضعیت زنان و تضییع حق آنها بوده است. در واقع نظام ‏قانونی و حقوقی به جای آنکه ملجأیی برای آحاد جامعه از مرد و زن باشد، با نادیده گرفتن حقوق زنان سعی در حل این مشکل به ‏نفع مردان داشته است. ‏

اکنون نیز بار دیگر خبر اصلاح قانون مهریه در کمیسیون حقوقی و قضائی منتشر شده و صحبت از راهکارهای احتمالی همچون ‏حذف مجازات حبس برای پرداخت نکردن مهریه، تبدیل مهریه از یک تعهد عندالمطالبه به قراری عندالاستطاعه و کاهش ‏سقف آن شده است. چنین راهکارهایی اگر چه ممکن است موقتاً از مشکل برخی مردان بکاهد اما چون اقتضائات زمانه و شرایط ‏اجتماعی نادیده گرفته شده است و ضمن آن حقوق نیمی از جامعه آشکارا پایمال می شود، نمی توانند راهکارهایی ماندگار و مؤثر باشد و ‏بدون تردید آسیب های متعددی از پس آن ظهور خواهند کرد. ‏

آنچه قانو نگذاران قبل از هر اصلاح و تغییری در قانون مهریه باید در نظر داشته باشند توجه به شرایط اجتماعی و کارکردهای ‏مهریه در جامعه ایران است. در شرایطی که نظام اقتصادی کشور به گونه ای استوار شده که سهم زنان از مشارکت اقتصادی ۱۶ ‏درصد است و زنان عمدتاً به لحاظ اقتصادی به مردان وابسته هستند، ازدواج در واقع راهی برای ادامه حیات و امرار معاش زنانی ‏است که از داشتن شغل و درآمد محرومند و لاجرم به امور خانه داری مشغول می شوند، بدیهی است در صورتی که پیوند ازدواج به ‏هر دلیل بگسلد، این دسته از زنان فاقد منبع اقتصادی و مالی خواهند شد و تنها چاره موجود برای آنها استفاده از حقی است که ‏تحت عنوان مهریه شناخته می شود. ‏

از طرفی از آنجا که بر اساس قوانین موجود، ریاست مرد بر خانواده و برتری مرد بر زن تضمین شده و حقوقی نظیر طلاق، حضانت ‏فرزندان، تعیین حق مکان، اجازه اشتغال و تحصیل زن و خروج از منزل و … به مرد داده شده و شرط تساوی حقوقی در قرارداد ‏ازدواج رعایت نشده، مهریه تنها امتیازی است که طی ازدواج برای زن پیش بینی شده است. علاوه بر این نباید نادیده گرفت که در ‏شرایطی که قانون حق طلاق را به طور یک طرفه به مرد اعطا کرده است و از طرفی چند همسری را برای مردان را مجاز می ‏شمارد، تعیین مهریه های سنگین یک پاسخ اجتماعی و عرفی به چنین وضعیتی است و نوعی ضمانت برای تداوم ازدواج و ‏جلوگیری از بی وفایی مرد در فسخ یک طرفه قرارداد ازدواج است.  ‏

ما جمعی از فعالان حقوق زنان ایران بر این باوریم که آنچه نیاز به تغییر و تجدید نظر دارد، نابرابری حقوقی زن و مرد در قوانین ‏خانواده است و لازم است قانونگذار به جای آنکه در یک پیوند عاطفی و انسانی، با قرار دادن مرد در مرتبه ای بالاتر و اعطای تمام ‏حقوق به او و نشاندن زن در موقعیتی فرودست و محروم کردن او،  زمینه را برای تعارض و ناسازگاری فراهم کند، اصل مساوات ‏جنسیتی را رعایت کند و به طرفین قرارداد ازدواج حقوق برابر اعطا نماید. ‏

‏ حل مسئله مهریه نیز در وهله اول نیازمند حل مسئله فرودستی اقتصادی زنان است و در این راستا لازم است ساختار اقتصادی ‏کشور به گونه ای تجدید سازمان شود که مشارکت اقتصادی زنان افزایش یابد و زنان بتوانند با اشتغال و کسب درآمد از وابستگی ‏اقتصادی به مرد رهایی یابند و در قرارداد ازدواج ضمن برخورداری از حقوق مساوی، نیازمند تعیین مهریه نباشند. اما تا فراهم شدن ‏چنین زمینه ای ضروری است در پرداختن به مسئله مهریه، واقعیت موجود زندگی زنان و آسیب هایی که بعد از طلاق آنها را تهدید ‏می کند در نظر گرفته شود. برای این منظور ما راهکارهای زیر را ارائه می دهیم تا هم مردان به مجازات حبس محکوم نشوند و هم ‏زنان در فردای طلاق بدون هیچ حق و حقوقی به حال خویش رها نشوند. ‏

‏۱-‏‏ تنصیف اموال راه حلی است که می تواند جایگزین مهریه شود؛ به این ترتیب که همه اموالی که طی زندگی مشترک ‏حاصل شده، حتی اگر همه آن به اسم مرد ثبت شده باشد، اموال مشترک زن و مرد تلقی شود و بعد از طلاق به طور ‏مساوی بین آنها تقسیم شود. ‏

‏۲-‏حذف مجازات زندان برای بدهی مهریه (که به لحاظ حقوقی یک بدهی همانند سایر بدهی هاست) و معاف کردن مرد از ‏پرداخت آن، غیر قانونی و متضمن تضییع حق زنی است که قادر به استیفای طلب قانونی خود از مرد نشده است. اگر قرار ‏است مرد به دلیل عدم تمکن مالی مهریه را پرداخت نکند، و متحمل مجازات زندان هم نشود، ضروری است که ‏قانون گذار راه دیگری برای ادای دین مردان فاقد تمکن مالی پیش بینی کند که ضمن آن پرداخت مهریۀ زن (دست کم ‏تا سقف قانونی تعیین شده) از طریق منابع عمومی (بیت المال) ممکن شود. ‏

‏۳-‏راه سوم این است که زنانی که به علت عدم تمکن مالی مرد، از دریافت مهریه محروم شده اند، بعد از طلاق تحت حمایت ‏قرار گیرند و از تأمین اجتماعی برخوردار شوند، به طوری که دولت و سازمان های رفاهی برخوردار شدن آن ها از مسکن، ‏اشتغال و بیمه های درمانی را تضمین نمایند. ‏

‏۴-‏نظر به اینکه در حال حاضر یکی از کارکردهای مهریه برای زنان، جبران محرومیت شان از حق طلاق است و  شماری از ‏زنان برای طلاق، مهریه شان را می بخشند؛ لازم است در صورت محدود شدن مهریه، زنان از حق طلاق برخوردار شوند. ‏

اسامی امضاکنندگان بیانیه

آتنا عباسی/ آتنا کامل/آذین رضاییان/آرتا کریمی/آرتمیس بابایی/آرمیتا پارسیامهر/آرمیتا مرادی/آزاده امیری/آزاده بی‌زارگیتی/آزاده خرازی/آزاده محمدی زیارتی/آزیتا سربازى/آمنه رضایی/آناهیتا ابدالی/آنجلا هوسپیان / آبراهام هوسپیان/آوا سلطانی نوروزی‎ ‎/آوا صالحی/آوین مصطفی زاده/آی سان نقابی/آیدا جودکی/آیدا زند/آیسا بی‌ریا/آیناز داوطلب‎/‎آینده آزاد/ائلناز سرداری نیا/اشرف حسینی/اشرف کارگر/اعظم خاتم/افرا رضاقلی‌زاده/اکرم حمزه لویان/اکرم قربانی/اکرم مصباح‎ ‎/الهام اقراری/الهام رضایی/الهام شفیعی/الهام طوفان/الهام عبداله زاده/الهام کبیر/الهه افشاری/الهه امانی/الهه مرادی/الهه مشایخی/ام البنین رستمانی‎ ‎/امیرحسین حسین زاده‎ ‎/اندیشه جعفری/بشیر رضایی/بنفشه حجازی/بهار حاتمی‎ ‎/بهار دلبری/بهزاد امامی/بهناز میرزازاده/بهنوش پورمیر/بیان خالدی/بیتا حاجی صادقیان/بیتا محمدی/پارسا مینو/پارمیدا شجاعی/پارمیدا نقوی/پانیذ میلانی/پاییزغمگسار/پرتو برهانپور/پردیس صالحی/پرستو اله یاری/پرستو جهانبازی/پرستو فرخی‎ ‎/پروانه کدخدازاده‎ ‎/پروین داوری/پروین رقیب زاده‎/پروین مرتضوی/پری احمدی/پری موستووی/پری‌سا رخصتی/پریسا فرهپور/پریسا یوسفی/پوران آصفی/پیروزه علیزاده‎/ترانه رحیمیان/تهراندخت قدیمی/تهمینه جلالی/تینا یاوری/ثریا حاجی میرزایی/جلیله نوازی/جمیله طالب زاده‎/جمیله علیمحمدی/جواد پیران/حرمت رضوی/حسن نایب هاشم/حشمت الملوک مالکی‎ ‎/حمید قیصری/حمید رضا رحمانی/حمیدرضا وطنی/حمیده رجبی/حمیده معصومی‎/حمیده نور/حوا سپاهی/خاطره فهیمی فام/خدیجه مقدم/درسا باقری/درسا رحیمیان‎/دریا راد/دریا زنگنه/دریا صفوی/دنا حاجت پور/دومان اردم/رباب رستم زاده/رجا هادیان/رزا پریدری/رزانت عباسی/رعنا سیدزاده/رقیه اسکندری/رقیه اصغری/رقیه صادقی/رکسانا فرقان زاده/رکسانا مه آبادی/روح انگیز کراچی/روژین لعل/روشنک گرامی زاده/رومینا بهگام/رویا رضایی/رویا سعیدی نایینی/رویا صحرایی/ رویاعزیزی/رها حسین پور/رها مومنی/رهامختاری/ریحانه شیخی/ریحانه صلاحی/ریحانه قجاوند‎ ‎/رئوفه میرباقری/زرنوش شوخ چشم/زری مالکی/زهرا ترک لادانی/زهرا ادیب‌نیا/زهرا جوینده/زهرا حسین زاده/زهرا حسینی/زهرا حمیدی/زهرا حیدری/زهرا زاج چناری/زهرا شاهرخی/زهرا عبادی/زهرا غفاری/زهرا غلامی/زهرا قاسمی/زهرا گودرزی/زهرا محمدزاده/زهرا مداح/زهرا مشهدی/زهرا ناصرزاده/زهرا نژادنیلی/زهرا ولی زاده/زهرامرادی/زهراناصرزاده/زهره خانی/زهره رجبی‎ ‎‎/زهره قائمی/زهره معینی/زینب احمدی/زینب امیری/زینب شیخی/زینب صفابخش/زینب مفاخر/ژیلا بنی یعقوب/ژیلا مکوندی/ژیلا میرمرادزهی/ساده حسینی/سارا ابراهیم/سارا حافدی/سارا حسنی/سارا خلیلی/سارا سموعی/سارا سیدزاده/سارا شکوهی/سارا محمودی فرد/ساناز قلاوند/سایه خلیلی/سپیده جدیری/سپیده اشرفی/سپیده بیک رسولی/سپیده عموئی/ستاره تعالی/ستاره رستمی‎/ستایش عمرانی پور/سحر احمدی/سحر افضلی/سحر حنانی/سحر درخشانی‎/سحر عجمی/سحر عمرانی/سحر فرهادی/سحر نامدار/سحرجلیلی/سعیده رمضان‌زاده/سعیده میرکی/سکینه درگاهی/سما آژر/سمانه احمدی/سمانه خدادوست/سمانه سوادی/سمانه کوچکزایی/سمیرا خنجری/سمیرا رحیمی/سمیرا صیفوری/سمیرا فولادی/سمیرا نجفی کشکولی/سمیه توللی/سمیه حیدری/سمیه رستمانی‎ /سمیه قدوسی/سمیه میرصیفی/سمیه هداوند/سودا کاظم زاده/سوسن سیدصدری/سوگل طهماسبی/سوگند عبدی/سهیلا خلج/سهیلا زارعی مقدم/سهیلا فعال/سیده الهه اشرفی پور/سیده فاطمه مرتضوی/سیما فرخ نژاد/سیمین کاظمی/سیمین رادمهر/سیمین نظری‎ ‎/شادی انصاری‎/‎شاهین احمدزاده/شَری نجفی/شعله ابراهیمى/شقایق پیران/شقایق حاله‎/شقایق حطب کن/شقایق مهدوی/شمین مکوندی/شهره حمیدی فرد/شهلا اعزازی/شهلا فروزانفر/شهلا کواکب/شهلا مختاری/شیدا بهرامی/شیدا غفارنژاد/شیرین بهپور/شیرین بهرامی‌راد/شیلان حسنی فرد/شیما احمدی/شیما قائمی/شیما قوشه/شیما یزدانی/صبا غضنفری‎ ‎/صدیقه صباغ شهری/طاهره حسینی/طاهره صفری/طاهره ویانجى/طناز مشین چی/طوبی علی خانی/طیبه رجب‌زاده/طیبه عاطف راد/عادله رضایی/عالمه رضایی/عاطفه قربانی نژاد/عاطفه محمدی/عالیه اقدام دوست‎/عالیه جودی/عزت همتیان/عسل امیرفرهنگی/عسل رفیعی/عطیه باستان/قیله عشقی زاده‎ ‎/علی دوست منصوری/علی قدرتی‎/علیرضا قلیپور/غزال ابن علیان/غزال مرادی/غزاله خلیلی/غزل رمضانی/غزل شاکری/غزل یاراحمدی/فائزه حجازی/فاطمه ابراهیمی/فاطمه البرزی/فاطمه ایزدی/فاطمه بحرینی/فاطمه بشیریان/فاطمه جانباز/فاطمه حاتمى/فاطمه حبیبی/فاطمه رضایی/فاطمه رفیعی/فاطمه زهرا آقائی/فاطمه سلطان پور/فاطمه سهیل پور/فاطمه شادی/فاطمه شوشتری/فاطمه فیض آبادی/فاطمه قربانی مهاجر/فاطمه کریمی/فاطمه کناری/فاطمه منفرد/فاطمه موسوی/فاطمه ناصری/فاطمه نصیری/فائزه تجزیه چی/فائزه شریفی‌نیا/فائزه عباسی/فائزه علی زاده/فائزه محمدی/فائزه مولایی/فتانه صادقی/فتانه عبدالحسینی/فخری شادفر/فرانک فرید‎/فرح بهمن/فرح کمانگر/فرخنده جعفری/فردوس حاج میرزا علیان/فرزانه فرخوی/فرزانه نجفی/فرشته جودکی/فرشته یزدی/فرناز خجسته‎/‎فرناز نوری/فرنگیس بادپی/فرنوش لرستانی‎/فریبا سبحانی‎/فریده رضایی/فریده غائب/فیروزه غلامرضایی/فیروزه فیروز/فیروزه محمد زمانی/کبری یوسفوند/کوکب بلیوند/کیانا دهقان/کیمیا بردبار/کیمیا معِزّی/کیمیا یاریان/گلباغ اسدی شیرین/گلناز حضرتی/لاله جوانشیر/لاله سلیمی/لاله عنبری/لیدا فتاحیان/لیلا آلبو/لیلا آژیر/لیلا بهرامی/لیلا روستایی/لیلا شمسی/لیلا عطارچی/لیلا کریمی/لیلا گلرخی/لیلا مبینی/لیلا محمدی/لیلا میرکانی/لیلا نظری/لیدا پورشیراز/مانا خورسند/مانا نامدار/مائده صفری/مبینا رمضانی/مبینا محمدی/مجتبی شهسواری/محبوبه شماعی/محدثه محمدی/محدثه یوسفی/محمدرضا جعفری/محمد امین صالحی/محمدکریم آسایش‎ ‎/محوش نیازی/مهرانه الیاسی/مرجان خوشبخت/مرسده جامعی/مرضیه انصاری/مرضیه شهریاری/مرضیه نحوی/مرضیه نوح پیشه/مرضیه اسکندری/مریم احمدی نژاد/مریم اسماعیلی/مریم اکبری/مریم آزاد/مریم حسینی/مریم حق طلب/مریم حیدری/مریم دباغ/مریم ربیعی/مریم رجبی/مریم رستمی/مریم رضایی/مریم زراندود/مریم سالکی/مریم سبزی/مریم سیدانوری/مریم شمسی/مریم صادقی/مریم صلاتی/مریم صیامی نمین/مریم عسکری/مریم عطروش/مریم فتاحی/مریم فتحی/مریم فیض الهی/مریم کاویانی پور/مریم کریمی/مریم محجدی/مریم موسوی/مریم مهرزاد/مریم میرزانژاد/مریم نصیری/مریم نورائی نژاد/مریم واحدی/مریم رحمانی‎/مژگان دستوری/مژگان عباسی/مسعوده فتحی/مسیحا ماندگار‎ /معصوم افتخار/معصومه پرک‎ ‎/معصومه حسین پور/معصومه نوروزی/ملودی جهانی/ملوک عزیززاده/ملیکا ابریشمی/ملیکاروحانی زاده/منصوره باغگرایی/منصوره سادات میرحسینی/منصوره شجاعی/منصوره موسوی/منیره آقایی/منیره گنجه/منیژه ارسلان/منیژه نجم عراقی/موسی ساکت‎/مهتاب سلیمانی/مهتاجمشیدی/مهدیه آهنی/مهدیه حمیدی/مهرناز بیات/مهسا جعفرزاده‎/مهسا علی اکبری/مهسا کربلایی خیاوی/مهسا مهدوی فرد/مهشید قربانپور/مهشید رضاقلی/مهشید محمدی/مهلا نیکبخت/مهلا یزدانی/مهلا یزدانی/مهنا دیانتى/مهنا عبداللهی/مهناز قنبریان/مهوش خسروی نژاد/مهین ذوالقدری/میترا کریمی راهجردی/المیرا حسینی/میرا قربانی فر/میلاد روحانی زاده/مینا بهروزی/مینا شیخ الاسلامی/مینا عزیزی/مینا مبینی/مینو اعرابی/مینو حیدری کایدان/نارین مهرآور/الناز بابایی/الناز عبدلی/نازنین شفیعی/نازی اردلان/ناهید توسلی/ناهید جعفری/ناهید صالحی/ناهید مرتضوی/ناهید مطیع/ناهید مقدم‎ ‎/نجما رحمانی/ندا یعقوبیان/نرجس بگلری/نرگس رستمی/نسیم آزاد/نسیم سلطان‌بیگی/نسیم غفاری‎ ‎/نسیم مقدم /نفیسه رستمانی/نفیسه محمدپور/نگار انسان/نگین روفه گری/نگین گتمیری/نوشین احمدی خراسانی/نوشین محققی/نیکتا جمشیدی/نیلوفر جلیلیان/نیلوفر رسولی/نیلوفر روشن زاده/نیلوفر قنبرپور/نیلوفر وحدت/نیما رضاقلی زاده/واحده خوش سیرت/هاجر صفابخش/هاجر کبیرى/هانیه جهانخانی/هانیه حمامی/هانیه دبیر/هدیه ایزدی/هستی محجوب/هلیا مقدم/یاسمن بهاری/یاسمن حسینی/یاسمن علوی/یاسین پیران/یگانه بیاری/یلدا درویش امیری/یلدا علایی


منتشر شده

در

توسط